MALÜLEN EMEKLİLİK

MALÜLEN EMEKLİ OLAMAYACAK OLANLAR:

1- Doğuştan özürlü olanlar,

2- İlk kez sigortalı olmadan önce malul sayılmasını gerektirecek derecede en az % 60 ve fazlası özürlü olanlar

3- İlk kez sigortalı olduktan sonra çalışma gücünde % 60’tan az özürlü olanlar MALULEN emekli olamazlar.

MALÜLEN emekliliğin şartları

1-Çalışma gücünü en az % 60 oranında kaybetmiş olmak,

2- En az 10 yıldan beri sigortalı olmak (başkasının bakımına muhtaç ise en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup toplam 900 gün )

3-En az 1800 gün prim bildirilmiş olmak şartları aranmaktadır. 

Sigortalının veya işverenin talebi üzerine Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca usûlüne uygun düzenlenecek raporlar ve dayanağı tıbbî belgelerin incelenmesi sonucu, çalışma gücünün veya iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az % 60'ını kaybettiği Kurum Sağlık Kurulunca tespit edilen sigortalı, malûllük sigortası bakımından malûl sayılır.

Ancak, sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihten önce sigortalının çalışma gücünün % 60'ını kaybettiği önceden veya sonradan tespit edilirse, sigortalı bu hastalık veya özürü sebebiyle malûllük aylığından yararlanamaz.

Malûllük sigortasından sigortalılara sağlanan hak, malûllük aylığı bağlanmasıdır. Sigortalıya malûllük aylığı bağlanabilmesi için sigortalının;

a) 25 inci maddeye göre malûl sayılması b) En az on yıldan beri sigortalı bulunup, toplam olarak 1800 gün veya başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malûl olan sigortalılar için ise en az beş yıldan beri sigortalı bulunup toplam 900 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması,

c) Malûliyeti nedeniyle sigortalı olarak çalıştığı işten ayrıldıktan veya işyerini kapattıktan veya devrettikten sonra Kurumdan yazılı istekte bulunması,

halinde malûllük aylığı bağlanır. Ancak, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre sigortalı sayılanların kendi sigortalılığı nedeniyle genel sağlık sigortası primi dahil, prim ve her türlü borçlarının ödenmiş olması zorunludur.

Malûllük aylığının hesaplanması, başlangıcı, kesilmesi ve yeniden bağlanması

Malûllük aylığı; prim ödeme gün sayısı 9000 günden az olan sigortalılar için 9000 gün üzerinden, 9000 gün ve daha fazla olanlar için ise toplam prim ödeme gün sayısı üzerinden, 29 uncu madde hükümlerine göre hesaplanır. Sigortalı başka birinin sürekli bakımına muhtaç ise tespit edilen aylık bağlama oranı 10 puan artırılır.

4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamındaki sigortalılar için ayrı ayrı olmak üzere, malûllük sigortasından dosya bazında her yıl bağlanan aylıkların aylık başlangıç tarihinin ait olduğu yılın Ocak ayı itibarıyla yıl içine ait artışlar uygulanmaksızın hesaplanacak tutarları, yaşlılık sigortasından bir önceki yılın son ödeme ayında söz konusu sigortalılar için ayrı ayrı dosya bazında ödenen en düşük yaşlılık aylığından az olamaz.

Malûllük aylığı, sigortalının;

a) Malûl sayılmasına esas tutulan rapor tarihi yazılı istek tarihinden önce ise yazılı istek tarihini,

b) Malûl sayılmasına esas tutulan rapor tarihi yazılı istek tarihinden sonra ise rapor tarihini,

c) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında bulunanların çalıştıkları işyerine müracaatları halinde, görevlerinden ayrıldıkları tarihi,

takip eden ay başından itibaren başlar.

Sigortalı, aylığın başlangıç tarihinde geçici iş göremezlik ödeneği almakta ise malûllük aylığı geçici iş göremezlik ödeneği verilme süresinin sona erdiği tarihten sonraki ay başından başlar. Ancak, bağlanacak malûllük aylığı, sigortalının almakta olduğu geçici iş göremezlik ödeneğinin aylık tutarından fazla ise aradaki fark, bu maddenin üçüncü fıkrasına göre tespit edilecek tarihten başlanarak verilir.

Malûllük aylığı almakta iken sigortalı olarak yeniden çalışmaya başlayanların veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmaya veya ikamete dayalı sosyal yardım almaya başlayanların malûllük aylıkları, çalışmaya başladıkları veya ikamete dayalı sosyal yardım almaya başladıkları tarihi takip eden ödeme dönemi başında kesilir.

Bu Kanuna göre sigortalı olmayı gerektiren bir işte çalışması nedeniyle malûllük aylıkları kesilenlerden çalışması sona erip, malûllük aylığı bağlanması için yazılı istekte bulunanlara, kontrol muayenesine tâbi tutulmak ve malûllüğünün devam ettiği anlaşılmak şartıyla eski malûllük aylığı, yazılı istekte bulunduğu tarihten sonraki ay başından itibaren ödenmeye başlanır. Ancak, bu durumdaki sigortalılar için yazılı istek tarihlerine göre yeniden malûllük aylığı hesaplanır ve bu aylık önceden bağlanan malûllük aylığından fazla ise hesaplanan yeni aylık üzerinden ödeme yapılır.

Sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihten önce 25 inci maddenin ikinci fıkrasına göre malûl sayılmayı gerektirecek derecede hastalık veya özürü bulunan ve bu nedenle malûllük aylığından yararlanamayan sigortalılara, en az onbeş yıldan beri sigortalı bulunmak ve en az 3960 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olmak şartıyla yaşlılık aylığı bağlanır.

506 sayılı Kanun kapsamında ilk defa çalışmaya başladıkları tarihte mevcut hastalık veya arızası bulunanlar bu hastalık veya arızasının malul sayılmayı gerektirecek düzeyde olmadığını, kurum veya kurum dışındaki hastanelerden işe girmeden önce alınmış, usulüne uygun sağlık raporu ve dayanağı tıbbi belgelerle kanıtlamakla yükümlüdürler. Sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihte, malul sayılmayı gerektirecek derecede hastalık ve arızalarının bulunduğu önceden veya sonradan tespit edilen sigortalılar bu hastalık veya arızaları nedeni ile malullük sigortası yardımlarından yararlanamazlar.

Malulen emekli olabilmek için her şeyden önce Sosyal Sigortalar Kurumu hastanelerinin sağlık kurullarından çalışamayacak durumda olduğunu gösteren sağlık kurulu raporu alınması şarttır. Ayrıca, malulen emeklilik isteyen sigortalının en az beş yıldan beri sigortalı olması ve sigortalılık süresinin her yılı için ortalama olarak en az 180 gün veya toplam olarak en az 1800 gün prim ödemiş olması gerekmektedir. Sigortalı çalışmaların sadece Sosyal Sigortalar Kurumu'na tabi olması gerekmemekte, Bağ-Kur, Emekli Sandığı ve diğer sosyal güvenlik kurumlarına tabi olarak geçirilen sigortalılık süreleri de dikkate alınmaktadır.

Sigortalıların, maluliyet durumu iki şekilde tespit edilmektedir. Bunlardan birincisi sigortalının SSK'nın ilgili sigorta müdürlüğüne dilekçe vererek çalışamayacak durumda hasta olduğunu belirtmesi ve kendisinin kurum tarafından sağlık kuruluna sevk edilmesiyle düzenlenecek sağlık kurulu raporuna göre çalışma gücünün 2/3'ünü yitirdiğinin tespitiyle malul sayılması halidir. Sigortalıların, maluliyet durumunun tespitinin ikinci yolu ise, sigortalının malulen emeklilik talebi olmamasına rağmen kurum hastanelerinde tedavisi sonucu çalışabilir durumda olmadığının tespit edilmesidir. Maluliyeti bu ikinci şekilde tespit edilen sigortalıya malullük aylığı bağlanabilmesi için kuruma dilekçe vermesi şarttır. Malullük aylığı bağlanması için yapılacak yazılı müracaatların, (yaşlılık aylığında olduğu gibi) sigortalının son çalıştığı işyerinin bağlı olduğu Sosyal Sigortalar Kurumu Sigorta Müdürlüğü'ne yapılması gerekir. Müracaat, bu iş için özel olarak hazırlanmış form dilekçeyle yapılabileceği gibi, herhangi bir dilekçeyle de yapılabilir.

Sosyal Sigortalar Kurumu'ndan, malulen emekli olanlar, sosyal güvenlik destek primine tabi çalışamazlar. Yani, hem maluliyet aylığını alıp hem de destek primi ödeyerek çalışmaları mümkün bulunmamaktadır. SSK'dan malulen emekli olanların bir hizmet akdine istinaden bir işyerinde çalışmaya başlamaları durumunda, Sosyal Sigortalar Kurumu'ndan aldıkları maluliyet maaşı kesilmektedir

Kontrol muayenesi, sigortalının malüliyet halinin devam edip etmediğinin veya hastalığının ağırlaşarak başka birinin bakımına muhtaç duruma girip girmediğinin tespiti için yapılan sağlık kurulu muayenesidir. Kontrol muayenesini sigortalı isteyebileceği gibi Kurum da her zaman sigortalıyı kontrol muayenesine tabi tutabilir.  Kontrol muayenesi sonucunda sigortalının hastalığının iyileşerek malüllük halinin ortadan kalktığı tespit edilirse, sigortalının malüllük aylığı kesilir. Hastalığın ağırlaşarak sigortalının başka birinin sürekli bakımına muhtaç duruma düştüğü tespit edilirse, bu defa % 60 olan aylık bağlama oranı % 70’ e çıkarılır. Sigortalının; kontrol muayenesini Kurumun yazılı bildirisinde belirtilen tarihten sonraki aybaşına kadar yaptırması gerekir. Aksi takdirde aynı tarihte malüllük aylığı kesilir. Aylığı kesilen sigortalının, kontrol muayenesini yaptırması ve malüliyetinin devam ettiğinin anlaşılması halinde; aylığı, kesildiği tarihten geçerli olmak üzere ödenir. Kontrol muayenesini bu üç aylık süre geçtikten sonra yaptıran ve malüliyeti devam edenlerin aylığının ödenmesine ise, kontrol muayenesi sonucu düzenlenen rapor tarihini takip eden aybaşından başlanır.